Pillowtalk

5 X wat je moet weten over feromonen

Om feromonen hangt een waas van mysterie. Worden we hitsig van een vleugje feromonen? Of is dat een broodje aap en zijn ze een lelijke instinker? We zetten de smeuïge fabels en feiten op een rij.
Pinterest LinkedIn Tumblr

1 Feromonen zijn hormonen – Fabel
Hoewel het leuk rijmt, klopt het niet. Neurowetenschapper Julie Bakker heeft meerdere malen onderzoek naar feromonen gedaan: ‘Het zijn geen hormonen in de klassieke betekenis, maar ze zijn er wel aan gelieerd want ze zijn chemisch sterk verwant aan de meest bekende geslachtshormonen testosteron en oestrogeen.’ Wat zijn het dan wel? ‘Het zijn chemische stofjes die een boodschap overbrengen,’ beschrijft Bakker. Die boodschap varieert van ‘Pas op, dit is mijn territorium’ tot ‘Hey hallo, ik ben vruchtbaar’. Het bestaan van feromonen werd duidelijk in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Ontdekt werd dat vruchtbare zijdemottenwijfjes een stof afscheiden die mannenmotten van kilometers afstand kunnen ruiken. Die stof triggert hen om naar het vrouwtje te vliegen en haar te bevruchten. Aan deze unieke ontdekking moest natuurlijk een naam worden gegeven en onderzoekers  Peter Karlson and Martin Lüscher bedachten ‘pheromone’, afgeleid  van het Griekse woord pherein – dat overbrengen betekent – en hormone, dat in beweging zetten inhoudt. Het woord feromoon stamt dus wel af van hormoon.  

2 Iedereen kan feromonen ruiken – Fabel
Veel mensen kunnen ze niet ruiken. Waarvan afhangt of je ze wel of niet kan ruiken, is onduidelijk. En hoe ze ruiken, is persoonlijk: feromonen hebben geen specifieke geur. Dit is gebleken uit tests met het feromoon androstadienone dat wordt uitgescheiden door mensen en is afgeleid van het mannelijke geslachtshormoon testosteron.  Neurowetenschapper Julie Bakker: ‘De een vindt het ruiken als een zweterige gymzaal, de ander naar bloemetjes. Je hebt ook mensen die heel sterk reageren en misselijk worden en hoofdpijn krijgen. Een grote groep ruikt echter helemaal niets. Ongeacht of het wel of niet wordt geroken: er vindt wel hersenactiviteit plaats: de hypothalamus licht op, dat is een belangrijk hersencentrum dat onder meer gevoelens van lust opwekt. Feromonen worden dus onbewust waargenomen.’

3 Mensen worden geil van feromonen – Fabel
Mensen worden niet hitsig van feromonen. Bij dieren is het een ander verhaal. In de varkensfokkerij wordt androstenone gebruikt: het speeksel van varkensberen bevat dit feromoon en als een zeug het ruikt, gaat ze meteen in de paarhouding staan. Als je bij muizen het vomeronasaal orgaan – dat is een orgaan bij de neusholte –  blokkeert, dan blokkeer je ook seksueel gedrag. Want als dat orgaan niet werkt, kunnen muizen geen feromonen waarnemen en gaan ze niet paren. Maar wij zitten ingewikkelder in elkaar. ‘Bij mensen is nog niet aangetoond dat feromonen ook daadwerkelijk tot gedragsverandering leiden. Logisch ook, aantrekkingskracht is heel subjectief en veel meer variabelen spelen mee. Mensen zijn niet als dieren, ze laten zich niet lokken. Als je iemand afstotelijk vindt, raak je daar heus niet opgewonden van, hoe lekker je iemand ook vindt ruiken,’ zegt neurowetenschapper Bakker.  Wat wel is bewezen: feromonen hebben invloed hebben op het brein. Zhou en Chen, onderzoekers van Rice University, hebben hiertoe zweet onderzocht: mannen mochten geen deodorant gebruiken en keken heterosexuele porno met doekjes onder hun oksels. Die doekjes lieten ze vervolgens ruiken door vrouwen.  Wat bleek: wanneer zweet uit opwinding is ontstaan, was er activatie in de hypothalamus, het hersencentrum dat onder meer de geslachtsorganen aanstuurt. De controlegeur leverde niets op. Dus: we signaleren feromonen en op de een of andere manier weet ons brein dat het  te maken heeft met seks. Maar het veroorzaakte geen reactie. Vrouwen die de feromonen in zweet roken, gingen niet meteen in een paarhouding staan, zoals de varkens deden. Er is meer voor nodig om ons in the mood te krijgen.   

4 Mensen hebben helemaal geen feromonen – Fabel
In zijn boek The Great Pheromone Myth beweert Richard Doty , directeur van de Smell and Taste Research Center van de Universiteit van Pennsylvania, dat mensen helemaal geen feromonen hebben. Hij heeft kritiek op de gebruikte methoden in feromonenonderzoek en vindt dat het bestaan van feromonen bij mensen helemaal niet is aangetoond.  Neurowetenschapper Julie Bakker is het daar niet mee eens: ‘Ik weet dat feromonen bestaan, ook bij mensen. En dat het mensen beïnvloedt. In meerdere laboratoriumexperimenten is aangetoond dat het feromoon androstadienone een ontspannend effect heeft op vrouwen, ze voelden zich relaxter en minder gestresst dan vrouwen die het niet roken. Feromonen geven dus een reactie. Het effect is niet zo groot als bij knaagdieren en insecten waarbij feromonen meteen een boodschap tot actie geven. Maar het is er wel.’

5 Door feromonen gaan vrouwen gelijktijdig menstrueren  – Feit
Het eerste en bekendste onderzoek op dit gebied is dat van Martha McClintock uit 1971, waaruit bleek dat studentes die samen een kamer delen, gelijklopende menstruele cycli krijgen. In 1998 ontdekte Kathleen Sterk van de Universiteit van Chicago dat rond de eisprong de geur van het zweet van vrouwen bij andere vrouwen inderdaad de cyclus kan verkorten. neurowetenschapper Bakker: ‘Dit zie je ook bij muizen. Waarschijnlijk is het evolutionair gezien lekker makkelijk: als je gelijktijdig zwanger raakt en moeder wordt, kan je samen voor de kinderen zorgen.’

Wil je nog meer weten over de liefde? Volg ons dan op Instagram of Facebook.

Beeld: Andrea PiacquadioPexels

Author

Write A Comment